Hoe help je je kind met driftbui? Ontdek hoe verhalen over driftbui het gesprek thuis kunnen openen.

Het begint soms met iets kleins. Je peuter wil zelf zijn schoenen aantrekken, maar het lukt niet. Na een paar pogingen belandt er een schoen aan de andere kant van de kamer. Je kind begint te huilen, stampt met zijn voeten en lijkt voor geen enkele uitleg meer bereikbaar. Wat voor jou een klein ongemak is, kan voor je kind voelen als een enorme teleurstelling.
Driftbuien horen bij de ontwikkeling van jonge kinderen, maar dat maakt ze voor ouders niet minder uitdagend. Zeker wanneer je haast hebt, moe bent of zelf niet lekker in je vel zit, kan het lastig zijn om rustig te reageren. Jonge kinderen leren omgaan met sterke gevoelens door ervaring, oefening en ondersteuning van volwassenen. Dat is een belangrijk uitgangspunt binnen de pedagogische begeleiding van emoties. Peuters en dreumesen ontdekken steeds meer wat ze zelf willen.
Hun zelfstandigheid groeit, terwijl hun taalvaardigheid en vermogen om emoties te reguleren nog volop in ontwikkeling zijn. De Britse gezondheidsdienst NHS beschrijft driftbuien dan ook als een veelvoorkomend onderdeel van deze ontwikkelingsfase. Vermoeidheid, honger, frustratie of veel prikkels kunnen eraan bijdragen. Toch heeft niet ieder kind op zo'n moment hetzelfde nodig. Het helpt om niet alleen naar het gedrag te kijken, maar ook naar de situatie en het gevoel erachter.
Wanneer een kind midden in een driftbui zit, zijn lange gesprekken of uitgebreide uitleg meestal niet de beste eerste stap. Een kind dat erg overstuur is, heeft vaak eerst tijd, veiligheid en ondersteuning nodig om weer rustig te worden. In hun boek The Whole-Brain Child beschrijven Daniel Siegel en Tina Payne Bryson een benadering waarin ouders bij heftige emoties eerst verbinding proberen te maken met de beleving van hun kind, voordat ze uitgebreid uitleggen of corrigeren. In de praktijk kan dat heel eenvoudig beginnen. Blijf beschikbaar, spreek rustig en gebruik korte zinnen.
Bijvoorbeeld: 'Je bent heel boos omdat het niet lukt. Ik ben bij je.' Je hoeft de boosheid daarmee niet onmiddellijk weg te nemen. Je laat vooral merken dat je ziet wat er gebeurt en dat je kind er niet alleen voor staat. Sommige kinderen zoeken lichamelijke nabijheid, terwijl andere even ruimte nodig hebben. Kijk wat jouw kind prettig vindt en bewaak ondertussen de veiligheid.
Daarbij is het onderscheid tussen gevoel en gedrag belangrijk: boos zijn mag, maar slaan of met harde voorwerpen gooien hoef je niet toe te laten. Een duidelijke grens kan zijn: 'Ik zie dat je boos bent, maar ik laat je niet slaan.' Zo erken je de emotie zonder onveilig gedrag goed te keuren. Deze combinatie van gevoelens erkennen en kinderen helpen bij passend gedrag komt ook terug in de emotiecoachingbenadering van psycholoog John Gottman. Het doel is niet dat een kind meteen stopt met boos zijn, maar dat het geleidelijk leert gevoelens te herkennen en er op een veilige manier mee om te gaan.
Het vermogen om teleurstellingen te verdragen, impulsen te beheersen en gevoelens onder woorden te brengen ontwikkelt zich geleidelijk. Jonge kinderen hebben daarbij vaak nog de hulp van volwassenen nodig. Dat noemen we co-regulatie: een ouder of verzorger biedt steun wanneer een gevoel nog te groot is om zelfstandig te hanteren. Dat kan betekenen dat je rustig naast je kind blijft zitten, een grens herhaalt zonder in discussie te gaan of samen even de tijd neemt om bij te komen. Zodra de rust is teruggekeerd, ontstaat er meestal meer ruimte om te praten over wat er gebeurde.
'Je wilde zo graag verder spelen. Stoppen was moeilijk, hè?' Soms is één zin genoeg. Je hoeft niet ieder voorval uitgebreid te bespreken. Ook ouders reageren natuurlijk niet altijd zoals ze zouden willen. Misschien verhief je je stem toen je kind voor de derde keer iets op de grond gooide.
Dan kun je daar later op terugkomen: 'Ik werd net ook boos en ik schreeuwde. Dat had ik anders willen doen.' Zo laat je zien dat gevoelens soms ingewikkeld zijn en dat je na een moeilijk moment weer contact kunt maken. Het doel is niet om alle driftbuien te voorkomen of om kinderen voortdurend gelukkig te houden. Het gaat erom dat ze stap voor stap leren herkennen wat ze voelen en ervaren dat er manieren zijn om met moeilijke gevoelens om te gaan.
Jonge kinderen voelen vaak meer dan ze al kunnen vertellen. Door voorzichtig woorden te geven aan wat je ziet, kun je helpen om hun emotionele woordenschat te vergroten. Bijvoorbeeld: 'Je kijkt verdrietig. Mis je oma?' of 'Je stampt met je voeten. Ben je boos omdat het niet lukt?' Het hoeft niet meteen te kloppen. Je kind mag je verbeteren, knikken of helemaal niets zeggen. In het boek Raising An Emotionally Intelligent Child beschrijven John Gottman en Joan DeClaire hoe ouders gevoelens kunnen opmerken, erkennen en benutten als aanleiding voor begeleiding. Het draait daarbij niet om het perfect benoemen van iedere emotie, maar om aandachtig luisteren en samen onderzoeken wat er speelt. Voor jonge kinderen kunnen eenvoudige beelden helpen om gevoelens herkenbaar te maken. Boosheid kan bijvoorbeeld op een onweersbui lijken: eerst rommelt het, dan barst het los en uiteindelijk wordt het weer rustiger. Je kind ís die onweersbui niet, maar heeft op dat moment een moeilijk gevoel. Door zulke gesprekken op rustige momenten te voeren, geef je woorden aan ervaringen die tijdens een driftbui zelf misschien nog te groot zijn. Binnen Wonderbook sluiten verhalen over emotionele ontwikkeling aan bij die gedachte: kinderen mogen verschillende gevoelens herkennen en samen met een volwassene ontdekken hoe ze ermee kunnen omgaan.
Wanneer de rust is teruggekeerd, ontstaat er vaak meer ruimte om samen stil te staan bij gevoelens. Toch levert de vraag 'Waarom was je nou zo boos?' bij een peuter niet altijd een duidelijk antwoord op. Misschien kan je kind het nog niet uitleggen, of is het moment alweer voorbij. Een verhaal biedt dan een andere ingang: je kunt samen kijken naar wat een personage meemaakt, zonder dat je kind meteen over zichzelf hoeft te praten. Door voor te lezen over iemand die teleurgesteld, bang of boos is, kun je voorzichtig vragen wat dat personage voelt of wat een vriendje zou kunnen doen om te helpen. Soms ontstaat er vanzelf een gesprek; soms wil je kind alleen luisteren of dicht tegen je aan zitten. Voorlezen hoeft geen opvoedkundige les te worden. Ook de aandacht en het plezier van een gedeeld verhaal zijn waardevol. In het Wonderbook-verhaal Emma en de regenboog van gevoelens ontdekken de dieren dat verschillende emoties naast elkaar mogen bestaan. Zoals een regenboog uit meerdere kleuren bestaat, horen ook verschillende gevoelens bij het leven. Zo kan een verhaal een herkenbaar vertrekpunt zijn om samen woorden te vinden voor iets wat in het dagelijks leven niet altijd gemakkelijk te bespreken is. Een verhaal lost een driftbui niet op. Het kan wel een fijn samen-moment bieden waarin aandacht, herkenning en gesprek ruimte krijgen.
Een passend kinderboek hoeft niet te vertellen hoe een kind zich moet gedragen. Belangrijker is dat het herkenbare situaties laat zien, ruimte biedt aan verschillende gevoelens en uitnodigt om samen te ontdekken wat de personages meemaken. Denk aan iemand die gefrustreerd raakt omdat iets niet lukt, moet wachten op zijn beurt of merkt dat hulp vragen soms prettig is. Wonderbook maakt gepersonaliseerde verhalen waarin de naam van je kind een plek krijgt. Dat kan een verhaal persoonlijk en herkenbaar maken. Het doel is niet om met één boek een driftbui te voorkomen, maar om samen een rustig moment te beleven. Zo wordt samen voorlezen een gelegenheid om te luisteren, te ontdekken en misschien nog even na te praten. En als er morgen opnieuw een flinke driftbui komt? Dan begint het oefenen gewoon weer opnieuw. Met geduld, duidelijke grenzen en de ruimte om na een moeilijk moment weer verbinding te maken.
Dit artikel is gebaseerd op een van onze gepersonaliseerde verhalen. Creëer een uniek boek met de naam van het kind, een passend thema en herkenbare situaties. Onze verhalen zijn wetenschappelijk onderbouwd en helpen kinderen om moeilijke emoties te begrijpen en te verwerken.

Over boosheid, angst en verdriet. En over troost, jezelf leren begrijpen en rekening houden met een ander. Verhalen die helpen gevoelens te herkennen en er samen woorden aan te geven.


